آثار الباقية في شرح الحاشية - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨٠ - تقسيم قضيه باعتبار رابطه

مى‌باشد و پرواضح است لفظى كه معنا و مدلولش ربطى و غير مستقل است قطعا حرف ميباشد .

حاشيه : و اعلم : انّ الرّابطة قد تذكر فى القضيّة الملفوظة و قد تحذف و القضيّة على الاوّل تسمّى ثلاثيّه و على الثانى ثنائيه .

ترجمه :

تقسيم قضيه باعتبار رابطه‌

قضيّه خبريه باعتبار ذكر و حذف رابطه بر دو قسم است : ثلاثيّه و ثنائيّه .

قضيّه ثلاثيّه : آنستكه رابطه در آن مذكور باشد همچون زيد هو القائم .

و وجه تسميّه آن باين اسم اينستكه اجزائش سه تا هستند : موضوع، محمول، رابطه .

قضيّه ثنائيّه : آنستكه رابطه در آن محذوف باشد مانند زيد قائم .

و وجه تسميه‌اش باين نام آنستكه داراى دو جزء است : موضوع و محمول .

حاشيه : و قد استعير لها هو :

اعلم : انّ الرّابطة تنقسم الى زمانيّه تدلّ على اقتران النّسبة الحكميّة باحد الازمنة الثّلاثة و غير زمانيّة بخلاف ذلك .

و ذكر الفارابى انّ الحكمة الفلسفيّة لمّا نقلت من اللّغة اليونانيّة الى العربيّة وجد القوم انّ الرّابطة الزّمانية فى اللّغة العربيّة هى الافعال النّاقصه و لم يجدوا فى تلك اللّغة رابطه غير زمانيّة تقوم مقام « است » فى الفارسيّه و « استين » فى اليونانيّة فاستعاروا للرّابطه الغير الزّمانيّه لفظ « هو » و « هى » و نحوهما مع كونهما فى الاصل اسماء لا ادوات فهذا ما اشار اليه بقوله : « و قد

آثار الباقية في شرح الحاشية، ص